Immateriële vaste activa zijn aanwijsbare, separeerbare, niet-fysieke bedrijfsmiddelen, zoals kosten van onderzoek en ontwikkeling, kosten van verwerving van IE-rechten, kosten van goodwill die van derden is verkregen en dies meer. Zij heten vaste activa als zij in de toekomst opbrengsten voor de onderneming opleveren.

Intellectuele eigendom is het resultaat van een menselijke creatie of uitvinding. Het is de verzamelterm voor octrooien, patenten, merknamen, handelsmerken, logo's, beelden, enzoverder, maar ook de reputatie of het imago van het bedrijf, goodwill, klantencontracten, licenties...

Van verborgen naar actief kapitaal

Immateriële investeringen kunnen onder bepaalde voorwaarden worden geactiveerd (op de balans gezet en over meerdere jaren afgeschreven) als ze opbrengsten opleveren over een periode die langer is dan het boekjaar.

De activering van een IE in de bedrijfsboekhouding is aan regels onderworpen die verschillen van land tot land: wetgeving, boekhoudregels (aanschafwaarde, afschrijvingsduur, minimum looptijd van de activering, ...), fiscaliteit (waardebepaling, eigendom van particulier of het bedrijf of een hiervoor opgerichte vennootschap, aanwending van de gerealiseerde meerwaarden, overdracht, schenking, recht op bepaalde subsidies en investeringsaftrek, ...), rapportering.

Ook de nieuwe IAS-normen hebben invloed op de IE. De geconsolideerde rekeningen zijn voortaan onderworpen aan een jaarlijkse ontwaardingstest van sommige immateriële activa.

De beoordeling van IE verschilt van continent tot continent. In de Europese Unie en Japan vergt een patent een technologische uitvinding, in de VS mag dit immaterieel van oorsprong zijn zoals een verkooptechniek of een businessmodel.

Van bescherming naar exploitatie

De waardebepaling van de IE-rechten in een bedrijf helpt bij de strategische beslissingen over de aanwending van deze rechten : als inkomstengenerator of met het oog op kostenbesparingen.

De accountants- en auditgroep KPMG toont in een recent onderzoek aan dat de bescherming van IE steeds meer aandacht krijgt binnen Europese bedrijven. Het exploiteren van de IE-rechten middels verkoop, joint venture, licentie of franchise wordt echter veel minder in overweging genomen.

De exploitatie van IE betekent een strategisch voordeel : bescherming van (intellectuele) eigendom, belemmering van markttoegang voor de concurrenten, kans op nieuwe inkomstenstromen uit commerciële of licentieovereenkomsten, kostenbesparingen, toegenomen bedrijfswaarde bij nieuwe transacties zoals joint venture, kapitaalverhoging, Management Buy-out/Management Buy-in, fusies en acquisities.

Kan IE werkelijk gewaardeerd worden naar marktwaarde of potentieel ? Kan de exploitatie van IE aan de basis liggen van een hogere bedrijfswaarde en potentieel nieuwe inkomstenstromen ? In beide gevallen luidt het antwoord 'ja', indien een gepaste methodologie gevolgd wordt en de rechten actief aangewend worden.

Intellectual Property Management valoriseert de IE-rechten

Intellectueel eigendombeheer of Intellectual Property Management is een proces : identificeren wat beschermbaar is, in welke territoria, op welke manier, tegen welke kost, en met welk terugwinperspectief in geval van verdere exploitatie.

MeesPierson Intellectual Property Group -de gespecialiseerde poot in Intellectual Property Management van Fortis- erkent de IE-rechten als een essentieel bedrijfsactief met raakvlakken met het (privé-)vermogensbeheer.

De specialisten van de MeesPierson optimaliseren het beheer van IE dankzij een multidisciplinaire benadering: van registratie, valuatiebegeleiding en fiscale strategie tot de monitoring van licentieovereenkomsten en het innen van royalties. Bijzondere expertisedomeinen zijn de zogenaamde 'IP rich" industrieën zoals pharma, biotech, software, mode, sport, media- en entertainmentindustrie.

Het IE-portefeuillebeheer omvat de volgende diensten: IP Audit (inventariseert, valueert en structureert de IE), IP Protection (wereldwijde registratie, bescherming en monitoring van de IErechten), Licensing (uitwerken van overeenkomsten, online licentiecontractbeheer en innen van royalties), Tax Strategy (grensoverschrijdende optimalisering).

Meer info vindt u op de site van de MeesPierson Intellectual Property Group.